นม. 5 ปราสาทหินพนมวัน

สถานที่ตั้ง:

บ้านมะค่า ตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอเมืองนครราชสีมา พิกัด 198228E 1663018N ระวาง 5439III

ประเภทแหล่ง: วัฒนธรรม

ลักษณะแหล่ง:

           เป็นโบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนตามพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 และประกาศราชกิจจานุเบกษา โดยกรมศิลปากร 27 กันยายน 2479 เล่ม 115 ปราสาทหินพนมวัน เป็นปราสาทหินที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 5 ของประเทศไทย สร้างขึ้นครั้งแรกราวพุทธศตวรรษที่ 15 เป็นปรางค์ที่สร้างจากหินทรายแดงและหินทรายขาว เดิมทีมีด้วยกัน 5 องค์ แล้วถูกสร้างทับในยุคใกล้เคียงกันอีก รวมเป็นทั้งหมด 10 องค์ ปราสาทหินพบได้ทั่วไปในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาถือเป็นสิ่งบ่งบอกได้เป็นอย่างดีว่าคนโบราณรู้จักเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่มาใช้เป็นวัสดุในการก่อสร้าง หินทรายที่ใช้ในการก่อสร้างปราสาทหินพนมวันมีหลายชนิด ได้แก่ หินทรายสีขาว หินทรายสีแดง หินทรายสีน้ำตาลแดงอ่อน เนื้อหยาบ เป็นต้น นอกจากนี้ยังประกอบไปด้วยศิลาแลง และดินเผา พบก้อนหินทรายที่ตัดมาใหม่จำนวนมาก วางเรียงซ่อมแซมบริเวณที่ชำรุดของตัวปราสาท โดยมีโครงสร้างชั้นเฉียงระดับรับน้ำหนักโดยตรงทำให้เห็นการแตกร้าวตามแนวชั้นเฉียงระดับอย่างชัดเจน หินทราย สีเนื้อ สีจำปาอ่อน ของมหายุคมีโซโซอิก อายุ 210 – 66.5 ล้านปี ร่วมยุคสมัยไดโนเสาร์ เป็นวัสดุชั้นดี กระจายตัวอยู่ทั่วไปตามศาสนสถานในที่ราบสูงภาคอีสาน เป็นร่องรอยความยิ่งใหญ่ของอาณาจักรขอมในพุทธศตวรรษ ที่ 16 – 18 ซึ่งยังคงเหลือร่องรอยปรากฏมาตราบจนถึงปัจจุบัน